Căng thẳng (stress) là gì?

Thảo luận trong 'Psyhub' bắt đầu bởi Nhược Hư Tước, 7/9/21.

  1. Nhược Hư Tước

    Nhược Hư Tước “Let your heart break the handcuffs” Ban quản trị

    Tham gia ngày:
    30/6/21
    Bài viết:
    77
    Giới tính:
    Nữ
    Nguồn bài dịch: Scot, E. (2020). What Is Stress?. Trích xuất từ Verywell Mind: https://www.verywellmind.com/stress-and-health-3145086
    Người dịch: Nhược Hư Tước


    Căng thẳng (stress) là gì?

    [​IMG]
    Photo by Atul Choudhary from Pexels

    Căng thẳng (stress) là gì?

    Căng thẳng có thể được định nghĩa là bất kỳ thay đổi gì gây nên sự quá tải về mặt thể chất, cảm xúc hay tâm lý. Căng thẳng là cách cơ thể bạn phản ứng lại với những thứ cần được chú ý đến và được xử lý.

    Tất cả mọi người đều trải qua căng thẳng ở một mức độ nào đó. Tuy nhiên, cách thức bạn đối phó với stress có thể tác động lớn lao đến sức khỏe tổng quát của bạn.

    Đôi khi, cách thức kiểm soát căng thẳng hiệu quả nhất chính là thay đổi tình trạng hiện tại của bạn. Trong những trường hợp khác, chiến lược tốt nhất lại là thay đổi cách bạn phản ứng với tình trạng hiện tại.
    Hiểu rõ được căng thẳng ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần là vô cùng cần thiết. Nhận thức được rằng tình trạng thể chất và tinh thần của bạn có thể ảnh hưởng đến mức độ căng thẳng cũng quan trọng không kém.


    Dấu hiệu

    Căng thẳng có thể kéo dài hoặc không kéo dài. Cả hai đều có thể dẫn đến nhiều triệu chứng khác nhau, thế nhưng căng thẳng mạn tính (chronic stress) có thể tác động rất nghiêm trọng đến cơ thể trong thời gian dài và có hậu quả về sau cho sức khỏe.

    Một số dấu hiệu phổ biến của căng thẳng bao gồm:

    • Khí sắc (mood) thay đổi
    • Tay dính hoặc ướt
    • Nhu cầu tình dục giảm
    • Tiêu chảy
    • Khó ngủ
    • Vấn đề tiêu hóa
    • Chóng mặt
    • Cảm thấy lo âu

    • Thường xuyên bệnh tật
    • Nghiến răng
    • Đau đầu
    • Ít năng lượng
    • Cơ bắp căng cứng, đặc biệt là ở vùng cổ và vai
    • Cảm giác đau nhức về thể chất
    • Nhịp tim tăng
    • Run rẩy

    Xác định căng thẳng

    Nhận ra căng thẳng không phải là chuyện dễ dàng, nhưng có một số cách để nhận biết các dấu hiệu cho thấy bạn có thể đang trải qua quá nhiều áp lực. Thỉnh thoảng nguồn gốc của căng thẳng vô cùng rõ ràng, tuy thế, ngay cả những căng thẳng mỗi ngày đến từ công việc, trường lớp, gia đình và bạn bè đôi lúc cũng có thể gây áp lực lớn đến tinh thần và thể chất của bạn

    Nếu bạn nghĩ rằng có khả năng căng thẳng đang tác động đến bạn, bạn có thể xem xét một số điều sau:
    • Dấu hiệu về mặt tâm lý như khó tập trung, lo lắng, lo âu, và khó khăn trong việc ghi nhớ.
    • Dấu hiệu về mặt cảm xúc như cảm thấy tức giận, khó chịu, buồn rầu, hay bức bối.
    • Dấu hiệu về mặt thể lý như huyết áp cao, cân nặng thay đổi, thường xuyên bị cảm hay nhiễm trùng, và chu kỳ kinh nguyệt cũng như ham muốn tình dục thay đổi.
    • Dấu hiệu về mặt hành vi như không chăm sóc bản thân tốt, không có thời gian cho những thứ bạn yêu thích, hay lệ thuộc vào rượu và chất kích thích để đối phó.

    Nguyên nhân

    Cuộc sống có rất nhiều điều khác nhau có thể gây nên căng thẳng. Một số nguồn gốc chính của căng thẳng bao gồm công việc, tài chính, các mối quan hệ, nuôi dạy con cái, và những bất tiện xảy ra mỗi ngày.

    Căng thẳng có thể kích hoạt phản ứng cơ thể trước một mối đe dọa hay nguy hoại có thể nhận thức được, được biết đến là phản ứng tấn công hay bỏ chạy (fight-or-flight response). Trong lúc phản ứng này diễn ra, một số nội tiết tố nhất định như adrenaline hay cortisol được giải phóng. Điều này khiến cho nhịp tim gia tăng, tiêu hóa kém, giảm tuần hoàn máu tại những nhóm cơ chính, và làm thay đổi nhiều chức năng thần kinh tự chủ (autonomic nervous function) khác, khiến cơ thể có một sự bùng nổ về năng lượng và sức mạnh.

    Vốn dĩ được đặt tên bởi khả năng khiến chúng ta tấn công thể lý hoặc chạy trốn khi đối mặt với hiểm nguy, giờ đây, phản ứng tấn công hay bỏ chạy được kích hoạt trong những tình huống mà cả hai cách đáp ứng đều không thích hợp – như khi tắc đường hay trong một ngày làm việc căng thẳng tại sở làm.

    Khi mối đe dọa mất đi, các hệ thống được thiết kế để trở về chức năng bình thường thông qua phản ứng thư giãn (relaxation response). Nhưng trong trường hợp căng thẳng mạn tính, phản ứng thư giãn không xảy ra đủ thường xuyên, và gần như lúc nào cũng ở trong trạng thái tấn công hay bỏ chạy có thể gây tổn hại cho cơ thể.

    Căng thẳng cũng có khả năng dẫn đến một số thói quen thiếu lành mạnh có thể tác động xấu đến sức khỏe của bạn. Chẳng hạn như, nhiều người đối phó với căng thẳng bằng cách ăn uống vô độ hay hút thuốc. Những thói quen không lành mạnh này sẽ hủy hoại cơ thể và tạo ra những vấn đề nghiêm trọng hơn về lâu về dài.

    Phân loại căng thẳng

    Không phải loại căng thẳng nào cũng có hại hay tiêu cực. Một số loại căng thẳng bạn có thể gặp phải bao gồm:
    • Căng thẳng cấp tính (acute stress): Căng thẳng cấp tính là loại căng thẳng diễn ra trong thời gian ngắn và có thể có lợi hoặc gây phiền muộn nhiều hơn. Đây là loại căng thẳng chúng ta thường gặp nhất trong cuộc sống thường nhật.
    • Căng thẳng mạn tính (chronic stress): Căng thẳng mạn tính là loại căng thẳng dường như không bao giờ kết thúc và không thể thoát khỏi, chẳng hạn như căng thẳng bởi một cuộc hôn nhân tồi tệ hay một công việc vô cùng nặng nhọc. Căng thẳng mạn tính cũng có thể bắt nguồn từ những trải nghiệm đau thương hay sang chấn thuở ấu thơ.
    • Căng thẳng cấp tính theo đợt (episodic acute stress): Căng thẳng cấp tính theo đợt là căng thẳng cấp tính có vẻ như không kiểm soát được và là một cách sống, tạo thành một cuộc đời với những phiền muộn liên tiếp diễn ra.
    • Căng thẳng tích cực (eustress): Căng thẳng tích cực khá thú vị. Nó được biết đến là loại căng thẳng có lợi giúp bạn tràn đầy năng lượng. Nó có liên quan với sự dâng trào adrenaline, chẳng hạn như khi bạn trượt tuyết hay dùng hết tốc lực để đáp ứng một thời hạn.

    Tác động của căng thẳng

    Quan hệ giữa tinh thần và thể chất khá là rõ ràng khi bạn xem xét tác động của căng thẳng đến cuộc sống của bạn.

    Cảm thấy căng thẳng bởi một mối quan hệ, tiền bạc, hay tình trạng sống hiện tại có thể gây nên những vấn đề về sức khỏe thể chất. Điều ngược lại cũng chính xác. Những vấn đề sức khỏe, dù cho bạn đang đối mặt với huyết áp cao hay tiểu đường, cũng sẽ ảnh hưởng đến mức độ căng thẳng và sức khỏe tinh thần của bạn. Khi não bạn trải qua nhiều mức độ căng thẳng, cơ thể bạn sẽ phản ứng dựa trên đó.

    Căng thẳng cấp tính nghiêm trọng, chẳng hạn như trải qua thiên tai hay một cuộc tranh cãi, có thể gây đau tim, rối loạn nhịp tim, và thậm chí cả đột quỵ. Tuy nhiên, điều này thường xảy ra chủ yếu ở những cá nhân vốn đã có bệnh về tim mạch.

    Căng thẳng có thể gây áp lực về mặt cảm xúc. Trong khi một số căng thẳng chỉ gây nên những cảm xúc lo âu nhẹ hay bức bối có chừng mực, căng thẳng kéo dài có thể dẫn đến tình trạng kiệt sức, rối loạn lo âu, và trầm cảm.

    Căng thẳng mạn tính cũng có thể tác động nghiêm trọng tới sức khỏe của bạn. Nếu bạn phải trải qua căng thẳng mạn tính, hệ thống thần kinh tự chủ của bạn sẽ bị kích hoạt quá mức, nhiều khả năng sẽ hủy hoại cơ thể bạn.
    Những tình trạng có thể bị ảnh hưởng bởi căng thẳng:

    • Tiểu đường
    • Rụng tóc
    • Bệnh tim
    • Cường giáp

    • Béo phì
    • Rối loạn chức năng tình dục
    • Bệnh về răng và nướu
    • Ung nhọt

    Điều trị

    Căng thẳng không phải là một chẩn đoán y tế riêng biệt và cũng không có bất kỳ một phương pháp điều trị cụ thể. Điều trị căng thẳng tập trung vào thay đổi tình hình hiện tại, phát triển các kỹ năng đối phó với căng thẳng, áp dụng những kỹ thuật thư giãn, và điều trị những triệu chứng hay tình trạng do căng thẳng mạn tính gây ra.

    Một số biện pháp can thiệp có thể hữu ích bao gồm trị liệu, thuốc, cũng như liệu pháp bổ sung và thay thế (complimentary and alternative medicine – CAM).

    Tâm lý trị liệu

    Một số hình thức trị liệu có thể giúp ích trong việc xác định các triệu chứng của căng thẳng bao gồm trị liệu nhận thức hành vi (cognitive behavioral therapy – CBT) và giảm bớt căng thẳng dựa trên chánh niệm (mindulness-based stress reduction – MBSR). CBT tập trung vào giúp chúng ta nhận biết và thay đổi các xu hướng suy nghĩ tiêu cực, trong khi MBSR tận dụng thuốc và chánh niệm để giảm mức độ căng thẳng.

    Thuốc

    Đôi khi thuộc cũng được sử dụng để điều trị các triệu chứng cụ thể có liên quan đến căng thẳng. Những thuốc này bao gồm thuốc hỗ trợ giấc ngủ, thuốc kháng axit, thuốc chống trầm cảm, và thuốc chống lo âu.

    Liệu pháp bổ sung và thay thế

    Mốt số hướng tiếp cận bổ sung có thể hữu ích để giảm căng thẳng bao gồm châm cứu, liệu pháp mùi hương, mát xa, yoga, và thiền định.

    Đối phó với căng thẳng

    Mặc dù không thể tránh khỏi căng thẳng, chúng ta vẫn có thể quản lý nó. Khi bạn hiểu được tác động của nó và các bước cần thiết để đối mặt với căng thẳng, bạn sẽ kiểm soát được sức khỏe của bản thân và giảm bớt tác động của căng thẳng lên cuộc sống.
    • Học cách nhận biết các dấu hiệu của tình trạng kiệt sức. Mức độ căng thẳng cao khiến bạn có nhiều nguy cơ bị kiệt quệ. Kiệt sức khiến bạn cảm thấy mệt mỏi cực độ và thờ ơ với công việc. Khi bạn bắt đầu cảm nhận được những triệu chứng của mệt mỏi về mặt cảm xúc, đây chính là dấu hiệu bạn cần tìm cách để xử lý căng thẳng của mình.
    • Cố gắng tập luyện thể dục thể thao thường xuyên. Hoạt động thể chất có tác động lớn đến não bộ và cơ thể của bạn. Dù bạn thích Tai Chi hay đang muốn bắt đầu đi bộ, rèn luyện thể dục thể thao giúp giảm căng thẳng và cải thiện nhiều triệu chứng có quan hệ với bệnh tâm lý.
    • Chăm sóc bản thân. Thêm những hoạt động tự chăm sóc vào cuộc sống thường nhật là vô cùng cần thiết để quản lý căng thẳng. Học cách chăm sóc tâm trí, cơ thể, và linh hồn bạn và khám phá ra cách thức có được những điều cần thiết để sống một cuộc sống trọn vẹn nhất.
    • Thực hành chánh niệm trong cuộc sống của bạn. Chánh niệm không phải chỉ đơn giản là dành ra 10 phút mỗi ngày để luyện tập. Đó có thể là một cách sống. Hãy khám phá làm sao bạn có thể sống tập trung vào hiện tại trong suốt cả ngày để bạn sống tỉnh thức trong cả cuộc đời.
     
  2. ShiroNek0

    ShiroNek0 Rock

    Tham gia ngày:
    3/9/21
    Bài viết:
    13
    Giới tính:
    Nam
    Nghề nghiệp:
    Shakaijin
    Nơi ở:
    Tokyo
    Bài này chắc mình cần đọc kĩ.
    Năm ngoái mình có một giai đoạn bị stress khá dài. Cái lạ là tuy mình luôn suy nghĩ tích cực, kiểu lúc nào cảm thấy stress hay tiêu cực chút thì có thể tự chuyển mood sang trạng thái tích cực được luôn, nhưng cơ thể thì lại không trụ được. Gặp kha khá vấn đề về sức khoẻ, đi khám bác sĩ toàn bảo là suy nhược do stress :taolao:

    Btw ngoài ra thì mình đánh giá cao bản dịch này, dịch rất chất lượng đấy ạ. Mình có nghía qua bản gốc, hoàn toàn không phải là dạng bài dễ dịch.
    Tiếng Anh của mình khá ok, nhưng để dịch được thoát ý và dễ hiểu như này thì chắc là không được.
     
    Nhược Hư Tước đã thả thính cho thớt.
  3. Nhược Hư Tước

    Nhược Hư Tước “Let your heart break the handcuffs” Ban quản trị

    Tham gia ngày:
    30/6/21
    Bài viết:
    77
    Giới tính:
    Nữ
    Rất vui vì bài viết có ích với bạn. Mình thấy đây là một hiện tượng phổ biến nên mới quyết định dịch bài này, hi vọng mọi người sẽ nhận thức rõ hơn để cải thiện chất lượng cuộc sống. Cũng cảm ơn bạn vì lời khen nha.:dechiu:
     
    ShiroNek0 đã thả thính cho thớt.

Chia sẻ trang này